Środa, 20 października 2021

Wieża Eiffla – główna atrakcja Paryża

25 czerwca 2021

Wieża Eiffla to najczęściej odwiedzana atrakcja na świecie. Od dnia otwarcia odwiedziło ją ponad 250 milionów gości. To główny symbol nie tylko Paryża, ale także tego, co zwykle z tym miastem kojarzy się: miłości i romansu. Wydawałoby się, że tak słynne miejsce nie może mieć żadnych tajemnic.

Historia i kontrowersje

Jak wszystko, co wspaniałe, wieża Eiffla budzi sprzeczne uczucia. Jednak dzisiejszy Paryż jest prawie niemożliwy do wyobrażenia bez wieży. Tak organicznie wtopiła się w wizerunek stolicy Francji, że stała się jego integralną częścią. „Żelazna dama” jest nie tylko po prostu piękna, ale stała się wybitnym projektem komercyjnym. Jeszcze przed budową gazeta Le Temps opublikowała wiadomość od pracowników sztuki, którzy gwałtownie wyrazili swoje oburzenie z powodu budowy metalowego potwora, który nieodwracalnie zepsuje unikalny historyczny wygląd miasta. A byli wśród nich takie potęgi światowej sztuki jak Maupassant, Charles Garnier, Emile Zola, Alexander Dumas Jr.

Wieża Eiffla została zbudowana z okazji Światowych Targów w 1889 roku. Przed wystawą ogłoszono konkurs, który spotkał się z ogromnym odzewem na całym świecie. Komisja dokonała przeglądu około 700 prac. Po długiej debacie zwycięzcą został Alexander Gustave Eiffel. To jego projekt wpisuje się w zadanie ukazania w pełnej mierze stopnia rozwoju ówczesnej nauki i techniki. Eiffel miał własny zakład ślusarski, w którym pracowało dwóch bardzo utalentowanych inżynierów: Maurice Koehlen i Emile Nugier. To oni początkowo „rodzili” ideę wspaniałej konstrukcji metalowych konstrukcji. Nowatorski był nawet fundament wieży. Jej budowa wymagała podkładu z ziemi, użycia kesonów i innego know-how tamtych czasów. Podczas budowy samej wieży wykorzystano ponad 12 000 metalowych części. Zostały wykonane w fabryce pana Eiffla pod osobistym nadzorem właściciela. Do wykonania wieży potrzeba było ponad 300 tysięcy ton metalu. Piękno ukazało się światu w całej okazałości 31 marca 1889 roku. Po zamontowaniu anten „żelazna dama” urosła do 324 metrów. W tym czasie była to najwyższa konstrukcja na świecie. Wieża ma trzy kondygnacje. Pierwszy poziom tworzą cztery filary. Jest restauracja i taras widokowy, na drugim podobny zestaw, ale poza tym są zbiorniki z olejem maszynowym niezbędnym do obsługi wind. Na trzecim piętrze znajdują się laboratoria, a także gabinet osobisty pana Eiffla.

Ciekawostki

Nawet przy najsilniejszym wietrze kąt odchylenia szczytu wieży od idealnej pionu nie przekracza 12 cm. Nacisk wieży na podporę jest równoważny sile, z jaką noga krzesła z siedzącą na niej osobą naciska na podłogę. Morris William, który zawsze otwarcie wypowiadał się przeciwko budowie „Żelaznej Damy”, uwielbiał jadać w jednej z jej restauracji. Wyjaśnił ten paradoks swoim nieodłącznym humorem: powiedział, że to jedyne miejsce w Paryżu, z którego wieży nie widać. Wieża Eiffla jest jak dotąd jedynym budynkiem na Ziemi, którego kolor został opatentowany. Wieża nie jest monochromatyczna, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Jest malowana co 7 lat. Do tej pory wieża była przemalowywana 19 razy. Na wieży wyryte są 72 nazwiska wybitnych inżynierów, matematyków i innych naukowców - współczesnych Eiffla. Poszukujesz więcej ciekawostek na temat wieży Eiffla? Zachęcamy do lektury artykułu: Wieża Eiffla - mniej znana historia symbolu Paryża

Wieża Eiffla w Paryżu

Atrakcje

Wieża mogła nie zostać zbudowana w Paryżu. Początkowo Eiffel proponował projekt władzom hiszpańskim, ale inżynierowi kolei nie spodobała się fantazja inżyniera. W rezultacie Barcelona straciła obiecujący punkt orientacyjny, a Francja zyskała jeden ze swoich symboli. Wieża miała zostać rozebrana w 1909 roku, 20 lat po jej wybudowaniu. Był to warunek umieszczenia jej na terenie Paryża. Ten okres pozwolił Eiffelowi odzyskać pieniądze. Okazało się jednak, że wieża nadaje się do umieszczenia nadajników radiowych i postanowioną ją zostawić na miejscu. W 1980 roku mówiono o przeniesieniu francuskiego punktu orientacyjnego do Montrealu. Jednak ten projekt pozostał tylko na papierze.

Projekt oparty jest na zasadach budowy szkieletu. Przystępując do obliczeń inżynierskich konstrukcji metalowej, kierowali się pracami niemieckiego paleontologa Hermanna von Mayera. Opisał on budowę kości udowej i wyjaśnił, dlaczego nie pęka pod ciężarem. Zasada stworzona przez naturę sprawdziła się również w architekturze.

Budowie wieży towarzyszyły skandale. Powstała rada przeciwników żelaza. Otrzymała nazwę "Komitet Trzystu" - na każdy metr wieży przypada jeden hejter. Wśród nich byli na przykład pisarz Guy de Maupassant i kompozytor Charles Gounod. Stworzyli petycję żądającą zakazania „śmiesznego i potwornego komina nad Paryżem”. Z kolei słynny poeta Guillaume Apollinaire pomógł wieży stać się symbolem Francji. W czasie I wojny światowej stworzył kaligram patriotyczny - wiersz spisany w formie sylwetki wieży.

Otwarcie

Przez cztery dekady nie było na świecie budowli wyższej niż wieża Eiffla. Początkowo wznosiła się ponad 300 metrów nad ziemią. Wcześniej katedra w Ulm w Niemczech była uważana za najwyższy budynek - jej wysokość wynosi nieco ponad 160 metrów. Podczas otwarcia wieży Eiffel z delegacją wspinał się na jej szczyt przez około godzinę. Musieli pokonać 1710 kroków. Nie wszyscy dotarli na szczyt, niektórzy goście woleli pozostać na niższych poziomach.